lichtbundel_breedtes

Lichtbundel lampen

Veel lampen worden als spot gebruikt. Dit kunnen halogeen lampen, led lampen of gasontladingslampen zijn. Hieronder enkele voorbeelden van lichtbundels en de spreiding op de vloer of wand.

15 graden geeft op 2,5 meter een bundelbreedte 79cm

24 graden geeft op 2,5 meter een bundelbreedte 115cm

36 graden geeft op 2,5 meter een bundelbreedte 182cm
60 graden geeft op 2,5 meter een bundelbreedte 319cm
Een veel gebruikte term op de website: Lampkleur of Kleurtemperatuur

Maar wat wordt hier nu mee bedoeld ?

Praktisch gezien betekend dit dat een lamp, met een lagere kleurtemperatuur, neigt naar geler licht en een lamp met een hoge kleurtemperatuur, neigt naar daglicht (blauwer licht) Zoals je hieronder ziet loopt het spectrum van zichtbaar licht van rood naar blauw en daarna zelfs ultraviolet. Een daglichtlamp heeft dan ook een kleurtemperatuur van bijvoorbeeld 6500 Kelvin, terwijl een 'warm witte' lamp welke bij de bakker wordt gebruikt voor zijn brood, 2700 Kelvin heeft.

Kleurtemperatuur 

Bijvoorbeeld Philips Master TL-D 58W/830 : waarin de 30 voor de kleurtemperatuur staat (3000 Kelvin) en de 8 voor de kleurechtheid zie hier verder in de rubriek technische info.

 

Hieronder een tabel met een aantal voorbeelden uit de praktijk

Temperatuur (K)

omschrijving

1200

kaarslicht (rood neigend naar geel)

2000

Zonsopkomst en zonsondergang (lichtrood)

2800

Standaard wolfraam gloeilamp of een ouderwetse kooldraad lamp

3000

3000 reeks TL-lamp, wit van kleur. Vaak "kantoorkleur" verlichting

3200

halogeenlamp (tussen 3000 en 3250 Kelvin)

3400

filmzon

3500

een uur na zonsopkomst (tussen warm wit en helder wit)

4000

4000 reeks TL-lamp ("/840" is kleurweergave 80 en kleurtemperatuur 4000 K)

4200 - 4700

mengsel van kunst- en daglicht

5000

fototoestel-flitser, wit daglicht ("D50" is "Daglicht 5000")

5600

standaard daglicht (neigend naar blauw)

6000

middagzon

6500

Wit/neutraal. Standaardwaarde voor televisie of monitor.

7000 - 10000

Zware bewolking of schaduw aan de noordzijde. Zonder direct zonlicht.

Let op : de kleuren van deze kleurenbalk kan verschillen per "scherm" !

 

Hieronder de kleurcodering van de verschillende lampmerken en hun betekenis:

Oude kleurcode

Nieuwe kleurcode

Kleurtemperatuur

Kleur

Kleurweergave

29

530

3000 (K)

warm wit

slecht

35

535

3500 (K)

neutraal wit

slecht

33

640

4000 (K)

koel wit

matig

25

740

4000 (K)

standaard wit

redelijk

54

765

5000 (K)

koel daglicht

redelijk

 

827

2700 (K)

extra warm wit

goed

 

830

3000 (K)

warm wit

goed

 

835

3500 (K)

neutraal wit

goed

 

840

4000 (K)

koel wit

goed

 

865

6500 (K)

koel daglicht

goed

 

930

3000 (K)

warm wit

zeer goed

 

940

4000 (K)

koel wit

zeer goed

 

950

5000 (K)

daglicht

zeer goed

 

965

6500 (K)

koel daglicht

zeer goed

 

15

 

rood

n.v.t.

 

16

 

geel

n.v.t.

 

17

 

groen

n.v.t.

 

18

 

blauw

n.v.t.

 

lampkleuren

Oude kleurcode

Nieuwe kleurcode

Kleurtemperatuur

Kleur

Kleurweergave

30

530

3000 (K)

warm wit

slecht

23

535

3500 (K)

neutraal wit

slecht

20

640

4000 (K)

koel wit

matig

25

740

4000 (K)

standaard wit

redelijk

10

765

6500 (K)

koel daglicht

redelijk

41

827

2700 (K)

extra warm wit

goed

31

830

3000 (K)

warm wit

goed

26

835

3500 (K)

neutraal wit

goed

21

840

4000 (K)

koel wit

goed

11

860

6000 (K)

koel daglicht

goed

 

880

8000 (K)

"Sky-White"

goed

32

930

3000 (K)

warm wit

zeer goed

22

940

4000 (K)

koel wit

zeer goed

12

950

5000 (K)

daglicht

zeer goed

 

965

6500 (K)

koel daglicht

zeer goed

 

60

 

rood

n.v.t.

 

62

 

geel

n.v.t.

 

66

 

groen

n.v.t.

 

67

 

blauw

n.v.t.

 

Definitie : De kleurtemperatuur van een lichtbron voor wit licht is gedefinieerd als de temperatuur van een hypothetisch zwart lichaam waarvan het uitgestraalde licht dezelfde kleurindruk geeft als de lichtbron. De kleurtemperatuur wordt meestal uitgedrukt in kelvin (K). Volgens de verschuivingswet van Wien neemt de golflengte van het uitgestraalde licht af met toenemende temperatuur en heeft blauwachtig licht (korte golflengte) een hogere kleurtemperatuur dan roodachtig licht. Dit is tegengesteld aan de indruk die het licht op de mens maakt. Licht met een lage kleurtemperatuur wordt als "warmer" ervaren dan licht met een hoge kleurtemperatuur.

 

Een veel gebruikte term op de website: Kleurechtheid

Kleurechtheid of kleurweergave index. Maar wordt hier nu mee bedoeld ? De kleurweergave index (Ra) van een lichtbron is een index voor de kwaliteit van kleurweergave van door die lichtbron belichte objecten.

De bepaling van de index gebeurde vroeger door een groot aantal menselijke waarnemers, maar kan tegenwoordig met kleurgevoelige sensoren en computers worden uitgevoerd.
Voor de waarneming door het menselijk oog is hierbij ook de wijze van "kleuren zien" van belang.
Dus hoe natuurgetrouw kleurt een object.
Is blauw buiten in het daglicht wel het blauw onder een bepaald type lamp ?
 
Voorbeelden:
-Het gele licht van lagedruk natriumlampen, heeft een Ra van 0. Hierin is vrijwel geen kleur te onderscheiden
-De moderne witte tl-buis heeft een Ra van 8 (80%) tot 9 (90%). Dit is een vrij realistische kleurweergave.
-Hogedruk metaalhalidelampen , die een kleurweergave index van 90. Hier zijn de kleuren vrijwel hetzelfde als buiten (daglicht)
 
De hoogste kleurweergave hebben gloeilampen, de Ra hiervan is vrijwel 100.

Je kunt hieronder zien in welk kleurgebied (spectrum) enkele lampen zijn "licht" geeft:

   lagedruk natriumlamp (Ra=0)       hogedruk natriumlamp (Ra=21)       

  

       metaalhalidelamp (Ra=85)           tld super 80 buis (Ra=85)                     gloeilampen

Afhankelijk van het type kunstlicht komen kleuren minder verzadigd of grauw over. Een slager zal zijn vleeswaren graag fris rood presenteren. Tijdens het kopen van kleding gaan kopers soms naar buiten om te beoordelen hoe de kleur er in het daglicht uitziet, als niet voor de juiste lichtbron gekozen is. Wanneer kleuren bij het werken belangrijk zijn, bijvoorbeeld in een schildersatelier of een ontwerpstudio, is het van belang lichtbronnen te kiezen met een hoge kleurweergave-index die de kleuren van het werkstuk optimaal (neutraal) weergeven.

Hoe het menselijk oog, fotografisch materiaal en beeldchips kleuren waarnemen wordt bepaald door het soort dag- of kunstlicht dat gebruikt wordt, waarbij men kan bedenken dat menselijke hersenen een kleurenzweem als het ware kan wegfilteren. Vroeg in de ochtend bijvoorbeeld zal de kleur diep blauw beter en verzadigder overkomen dan tegen de zonsondergang wanneer er meer rood in het licht aanwezig is.  
Wetmatigheden van kleurweergave gelden niet alleen voor het menselijk oog maar ook voor fotografisch materiaal en beeldchips. Zonder correctie zullen voorwerpen verlicht door een tl-buis kleur 33 of een hogedruk kwik HPL N (veel gebruikt in een industriële omgeving) groen overkomen. Voorwerpen verlicht met hoge kleurtemperatuur ('koel' licht) (vooral in gebruik in warmere landen) zullen ongecorrigeerd een blauwzweem vertonen. De kleuren rood en geel worden onder deze lichtbron minder goed weergegeven.